«Όπως λένε». Έτσι τιτλοφορείται το τραγούδι του Σαρλ Αζναβούρ, μια δική του σύνθεση που τάραξε τα νερά όταν κυκλοφόρησε το 1972. Για ευνόητους για την τότε κοινωνία λόγους. Είναι το πρώτο τραγούδι που μιλά ανοιχτά για την ομοφυλοφιλία.

Ο Αζναβούρ έγραψε αυτό το τραγούδι σε μια εποχή που στην Γαλλία η ομοφυλοφιλία ήταν ακόμη ποινικό αδίκημα* γιατί πίστευε ότι τα λίγα τραγούδια που ασχολούνταν με τους ομοφυλόφιλους και τους παρενδυτικούς ήταν χυδαία, περιφρονητικά ή χλευαστικά. Είναι η πρώτη φορά που η προσέγγιση του θέματος γίνεται με ευαισθησία και σεβασμό, με στίχους που ξεχειλίζουν από ανθρωπιά και ενσυναίσθηση.

Ο Charle Aznavour (1924-2018) μπορεί να μην ήταν ο ίδιος ομοφυλόφιλος, είχε όμως βιώσει στο πετσί του άλλου είδους κατατρεγμούς που είχαν να κάνουν με την καταγωγή του, το ύψος του, την απουσία ομορφιάς του ακόμη και τη βραχνάδα της φωνής του μέχρι να καταφέρει να καταξιωθεί τόσο ως τραγουδιστής όσο και ως συνθέτης εμβληματικών τραγουδιών που έγιναν παγκόσμιες επιτυχίες.

Στην περίπτωση του «Comme ils disent» όχι μόνο άγγιξε ένα θέμα-ταμπού αλλά είχε και την τόλμη να το τραγουδήσει ο ίδιος με μια λιτή, αλλά άκρως δηλωτική εμφάνιση στο κοινό του Olympia που τον αποθέωσε. Σε αυτό το τραγούδι-παρλάτα αφηγήθηκε σε πρώτο πρόσωπο την ιστορία ενός άνδρα που ζει μόνος με τη μαμά του, την τετριμμένη καθημερινότητά του, τον συμβατικό του επάγγελμα της ημέρας και αυτό της νύχτας όπου μεταμορφώνεται σε αυτό που πράγματι είναι : Ένας αρτίστας! 

Comme ils disent :  Οι στίχοι στα γαλλικά και στα ελληνικά

Σύμφωνα με τον Charles Aznavour σε μια συνέντευξη που έδωσε ηλικιωμένος πια, αυτό το τραγούδι υπήρξε μια βουβή, παγκόσμια επιτυχία. Βουβή, ειδικά, τα πρώτα χρόνια μιας και ήταν απαγορευμένη η μετάδοσή του από το ραδιόφωνο. Παγκόσμια επιτυχία γιατί ακόμη και στις μέρες μας που τόσα έχουν αλλάξει το τραγούδι συνεχίζει να συγκινεί και να ακούγεται παγκοσμίως! 

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ερμηνεία του τραγουδιού με τίτλο «Όπως λένε» έγινε το 2021 από την Ηρώ Λεχουρίτη η οποία έκανε και την ελεύθερη απόδοση των στίχων στα ελληνικά.

Κείμενο: Μαριάννα Καραβασίλη

* Πληροφοριακά, στην Γαλλία η ομοφυλοφιλία έπαψε να αποτελεί ποινικό αδίκημα το 1982. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφαίρεσε μόλις το 1990 την ομοφυλοφιλία από τον κατάλογο των ψυχικών ασθενειών!