125.000 ιπποειδή-κυρίως μουλάρια- επιτάχθηκαν για της ανάγκες του Αλβανικού Μετώπου στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο που κηρύχτηκε στις 28 Οκτωβρίου του 1940. Από αυτά ελάχιστα επέστρεψαν ζωντανά μεν, αλλά εν πολλοίς σακατεμένα και ανίκανα. Για αυτούς, τους αφανείς ήρωες του πολέμου, έχουν ειπωθεί λίγα αλλά εξόχως συγκινητικά λόγια. Ανάμεσά τους και το απόσπασμα από το ημερολόγιο του Στάθη Γκοτσίνα που έλαβε μέρος στο Αλβανικό Έπος.  

 «Τα ζώα μας! Οι άφωνοι, οι σιωπηλοί συναγωνισταί μας. Οι καλλίτεροι κι από μας τόσες φορές. Την ξέρει τάχα η πατρίδα την ανυπολόγιστη, την αδιατίμητη προσφορά τους στον αγώνα; Δεν μιλούν. Δεν δείχνουν πόσο υποφέρουν. Δεν κλαίνε, δεν βγαίνουν στον γιατρό. Αγόγκυστα, καρτερικά, ηρωικά είτε τα μεταφορικά σκαρφαλώνουν στις χαράδρες και στις κορφές, είτε το ψωμί και το κονιάκ των φαντάρων, προχωρούν και προχωρούν πάντα.

Και τρώνε και το ξύλο τους και τρώνε και τη βλαστήμια τους. Όμως αυτά προχωρούν, σκοντάφτουν και γλυστρούν απετάλωτα, και συφοριασμένα, αλλά η ψυχή μέσα τους, ψυχή θηρίο σαν να κατέχη το νόημα της αποστολής τους πιο καλά, πιο πολύ από τους νοημένους συνοδούς τους, πέφτουν, σκοντάφτουν, τσακίζονται, μα μπροστά πάντα». (Απόσπασμα από το ημερολόγιο που κράτησε στο Αλβανικό Μέτωπο- ο δικηγόρος στο επάγγελμα- Στάθης Γκοτσίνας*).

Και σε αυτό το ημερολόγιο όπως και στα «Τρία βιβλία για το Αλβανικό Έπος» τις μαρτυρίες από την ανείπωτη φρίκη του πολέμου τις σκεπάζει το φοβερό κρύο και το χιόνι. Χιόνι πολύ που καλύπτει τα πάντα, ανθρώπους και ζώα που προσπαθούν να πορευτούν κατάφορτα και γλιστρούν, σκοντάφτουν, πέφτουν και ξανασηκώνονται. Στο καθήκον και αυτά!

 «Άγνωστοι Ήρωες» Πίνακας του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη (1913–1968)

 Στο Μέτωπο ο Στάθης Γκοτσίνας υπηρέτησε ως σιτιστής αρμόδιος για την τροφοδοσία τόσο των στρατιωτών όσο και των ζώων του τάγματος και είναι πολλές οι φορές που αναφέρεται στη δυσκολία ανεύρεσης τροφίμων για τους φαντάρους αλλά και ταγής για τα ζώα που παρέμεναν πολλές φορές υποσιτισμένα.

Οι καταγραφές του στο ημερολόγιο είναι σχεδόν καθημερινές από την ημέρα της κήρυξης του πολέμου και την επιστράτευσή του  έως τις 20 Ιανουαρίου 1941 όπου διακόπτονται απότομα. Επέστρεψε σώος από τον πόλεμο σε αντίθεση με τον αδελφό του Διονύσιο, αξιωματικό του πυροβολικού ο οποίος σκοτώθηκε στις 17 Μαρτίου 1941 στη μάχη στο Ύψωμα 1360.

Κείμενο: Μαριάννα Καραβασίλη

*Ημερολόγιο Στάθη Γκοτσίνα «Από χιόνι…Πολεμώντας στην Αλβανία». Εκδόσεις Βιβλιόραμα 2006.

Σ.Σ Τον πίνακα «Άγνωστοι Ήρωες» του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη (1913–1968) το είδαμε εδώ