Ή η ανατομία μιας διαρκώς αιμορραγούσης πληγής. «Δεν είμαι πολύ εσωστρεφής, αλλά υπήρξα πολύ ντροπαλός, έτσι προσπάθησα να το ξεπεράσω όντας προκλητικός», είχε πει σε μια συνέντευξή του ο επιφανής βρεττανός ζωγράφος Lucien Freud.

Την επιστημονική ερμηνεία αυτών των λόγων θα μπορούσε να ανέλυε ο πατέρας της ψυχανάλυσης Sigmund Freud. Ο ζωγράφος κληρονόμησε προφανώς μια έλξη για τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής την οποία θα πρέπει να αναζητήσουμε στα γονίδιά του μιας και ο Lucien Freud ήταν εγγονός του Sigmund.

Γεννήθηκε στο Βερολίνο το 1922 και πέθανε το 2011 στο Λονδίνο. Η οικογένειά του, λόγω εβραϊκής καταγωγής, διέφυγε από τη ναζιστική Γερμανία και εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο το 1933. Στα μαθητικά του χρόνια ο μετέπειτα ζωγράφος άλλαξε τρία σχολεία, μάλιστα στο ένα απεβλήθη λόγω ανάρμοστης και προκλητικής συμπεριφοράς.

Ο Λούσιαν Φρόιντ ξεχωρίζει ως ένας από τους κορυφαίους παραστατικούς ζωγράφους του 20ού αιώνα επειδή επαναπροσδιόρισε το πορτρέτο και το γυμνό με μια ωμή, διεισδυτική ματιά χωρίς καμμιά προσπάθεια εξιδανίκευσης. Σε ότι αφορά τις προσωπογραφίες του είναι ο ζωγράφος που έχει κάνει τα περισσότερα πορτραίτα του εαυτού του.

 Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Φρόιντ άφηνε καθρέφτες σε διάφορα σημεία του ατελιέ με την ελπίδα να αιφνιδιαστεί και να δει κάτι νέο. Σε ό,τι δε αφορούσε τον ίδιο η θέση του ήταν ότι αυτό που εισπράττει όταν κοιτάζεται στον καθρέφτη δεν τον ικανοποιεί.

Η πεμπτουσία αυτής της στάσης απέναντι στον εαυτό του είναι η ολόσωμη προσωπογραφία του «Painter Working, Reflection» (1993). Σε έναν μεγάλο καμβά 101,2 x 81,7 cm, o ηλικιωμένος πλέον καλλιτέχνης στέκεται γυμνός, μόνο με ένα ζευγάρι μπότες χωρίς κορδόνια,τις οποίες φορούσε για να αποφεύγει τις σκλήθρες από το σανιδένιο δάπεδο του ατελιέ του. Κρατά την παλέτα με τα χρώματα στο ένα χέρι και μια σπάτουλα στο άλλο, κοιτά έντονα τον θεατή και στην όλη στάση του γέρικου σώματός του υπάρχει κάτι ταυτόχρονα παρατημένο και προκλητικό.

Ο Lucian Freud ασχολήθηκε εμμονικά με τα δικά του πορτραίτα από νεαρή ηλικία έως το γήρας καταγράφοντας με εργαλεία του τον χρωστήρα, τις παχιές στρώσεις χρωμάτων και, βέβαια, τη βαθιά γνώση της ζωγραφικής που διέθετε, την φυσική φθορά από το πέρασμα των χρόνων χωρίς ίχνος ωραιοποίησης και αποκαλύπτοντας τα σωματικά του ελαττώματα χωρίς οίκτο. Προσωπογραφίες μιας διαρκώς αιμορραγούσης πληγής όντως!

Φωτογραφίες και  Κείμενο: Μαριάννα Καραβασίλη