Παραμένοντας κοντά σε εκείνη τη γη των Αχαιών, θα μετακινηθούμε λίγο πιο νοτιοδυτικά, στις ανατολικότερες παρυφές της οροσειράς του Πενταδακτύλου, και νότια από το μαρτυρικό Κάστρο της Καντάρας που παρατηρεί από ψηλά.

Ανάμεσα στα καλλιεργημένα χωράφια που άλλοτε είναι φυτεμένα με σιτηρά και ελιές, ενώ άλλοτε είναι γεμάτα με αιγοπρόβατα που διασχίζουν τις εκτάσεις, ένα χωριό στέκεται ήσυχο και σιωπηλό, περιτριγυρισμένο από το κρατικό δάσος της Πλουσιάς, μοιάζοντας περισσότερο με σαβάνα στην εικόνα του παρά με ό,τι άλλο. 

Αυτό το χωριό δεν είναι άλλο παρά αυτό του Άγιου Ανδρόνικου Τρικώμου, ή αλλιώς Τοπτσιού Κιογιού. Με το τελευταίο όνομα να χρησιμοποιείται από τον 17ο αιώνα περίπου.  

Ο Άγιος Ανδρόνικος, που ονομάζεται και Άϊν Αντρονικούιν, υπάρχει στην περιοχή από τα Μεσαιωνικά χρόνια, με ένα απλό φυσικό τοπίο που από τη μια έχει τη θέα της απέραντης Μεσαορίας, και από την άλλη τον Πενταδάκτυλο, καθώς και τα ρυάκια του που σποραδικά διαμελίζουν το επικλινές τοπίο της περιοχής.  

Αν και έχει αναφερθεί στο παρελθόν πως αυτό το πλήρως Μουσουλμανικό χωριό, δεν παρουσιάζει τίποτε το ενδιαφέρον για τον επισκέπτη, πέραν από τις θέες που προσφέρει η φύση του, ίσως κανείς να ξεφύγει στην ιστορία των κατοίκων του, βρίσκοντας την πιο ενδιαφέρουσα.

Οι μνήμες, μας διδάσκουν πως από το 1964 μέχρι το 1974, το χωριό δρούσε σαν Τουρκοκυπριακός σταθμός για άλλους Τουρκοκύπριους πρόσφυγες.  

Ωστόσο, ουδέποτε δεν εκτοπίστηκε κάποιος από τους κατοίκους του ίδιου του χωριού, ούτε και γίνανε κάποιες προσπάθειες (ουσιαστικές ή/και οργανωμένες) για εγκατάσταση Τουρκοκυπρίων από άλλες περιοχές, ή από Τούρκους έποικους μετά τον πόλεμο, καθώς μέχρι και σήμερα, στο χωριό διαμένουνε περίπου 336 άτομα, όλοι τους σχεδόν απόγονοι των αρχικών κατοίκων του.  

‘Το χωριό των πυροβολητών (Τοπτσηδών)’ όπως ονομάζεται στα Τούρκικα, ωστόσο, μας φανερώνει μια πιο κρυφή πτυχή του, την οποία μας διδάσκει η ιστορία.  

Μετά την κατάληψη της Κύπρου από τους Οθωμανούς, το 1572, με βάση τα στοιχεία καταγραφής πληθυσμού που έγινε τότε, στο χωριό κατοικούσαν 36 +2 χριστιανοί, ενώ το 1831 οι μόνοι κάτοικοι ήταν 13 μουσουλμάνοι άρρενες (Οι γυναίκες δεν καταμετριόντουσαν).  

Μόνο ένας Θεός ξέρει τί έγινε στο ενδιάμεσο της ιστορίας, σήμερα τουλάχιστον. Ίσως οι κάτοικοι του να φύγανε για μια καλύτερη ζωή στη Βενετία ή στη Γαλλία (Όπως συνηθιζόταν), ή να αλλάξανε τοποθεσία, σε ένα πιο ασφαλές χωριό για Χριστιανούς. Ή, ίσως, εξισλαμίσθήκαν, όπως και αρκετοί συντοπίτες τους.  

Όπως και να έχει, αυτό το μικρό χωριό μέλλει να συνεχίσει την ήρεμη ιστορία του στον αιώνα τον άπαντα. Τί θα φανερώσει στο μέλλον όμως, το ξέρει μόνο ο Θεός και ο χρόνος.  

Κείμενο: Στέλιος Νικολάου (Νισολομού)   

Πηγές:

http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=543

http://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=13588&-V=limmata

http://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=9201&-V=limmata https://www.hellenicaworld.com/Cyprus/Geo/gr/AgiosAndronikosTrikomou.html