Κι εκεί που καθόμαστε και απολαμβάναμε τον πρωινό μας καφέ στο παραλιακό ζαχαροπλαστείο της ωραίας Αλυκής, ξαφνικά προσγειώνεται πάνω στο μπουκαλάκι του νερού ένα γλυκύτατο, πράσινο, ευτραφές έντομο. «Αλογάκι της Παναγίας», λέω στον σύζυγο, «μην το πειράξεις».

Πράγματι, όχι μόνο δεν το πειράξαμε, αλλά καθόμασταν και το παρατηρούσαμε κάμποση ώρα. Του ρίξαμε μάλιστα και λίγο νερό πάνω του κι αυτό ενθουσιάστηκε και έπινε γλύφοντας το μπουκαλάκι.

Εμείς εδώ στην Ελλάδα το λέμε πάντα «αλογάκι της Παναγίας» αλλά η επιστημονική του ονομασία είναι Mantis religiosa. Και το όνομά του δεν είναι διόλου τυχαίο. Αποτελείται από δύο λέξεις, μία ελληνική και μία λατινική:

1. Mantis: Προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη μάντις (προφήτης, αυτός που προβλέπει το μέλλον). Οι αρχαίοι Έλληνες του έδωσαν αυτό το όνομα λόγω της υπερφυσικής όψης του, της ακινησίας του, αλλά και του τρόπου που «κοιτάζει» το περιβάλλον περιστρέφοντας το κεφάλι του.

2. Religiosa: Προέρχεται από τη λατινική λέξη religio (θρησκεία, ευλάβεια). Προστέθηκε επειδή, όταν βρίσκεται σε στάση αναμονής, διπλώνει τα μπροστινά του πόδια ψηλά στο στήθος, σαν να προσεύχεται.

Αυτός ο συνδυασμός - «ευλαβικός μάντης» ή «προσευχόμενος μάντης» - πέρασε σχεδόν σε όλες τις γλώσσες. Στα αγγλικά Praying Mantis, στα γαλλικά Mante religieuse. Στην Ελλάδα επικράτησε η λαϊκή ονομασία «αλογάκι της Παναγίας», παντρεύοντας το τριγωνικό κεφάλι που θυμίζει άλογο με την ίδια θρησκευτική εικόνα.

Αυτό το σεμνό προφίλ, όμως, είναι η καλύτερη μεταμφίεση. Το πράσινο-καφέ χρώμα του το κάνει αόρατο ανάμεσα στα φύλλα και στα κλαδιά, κι εκεί περιμένει υπομονετικά. Δεν κυνηγάει. Στήνει ενέδρα. Και όταν περάσει μπροστά του μια μύγα ή ένα κουνούπι, εξαπολύει τα δύο πριονωτά μπροστινά του πόδια με ταχύτητα που δεν την προλαβαίνει το μάτι.

Μπορεί να γυρίσει το κεφάλι του κατά 180 μοίρες, το μόνο έντομο που μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο, και να σε κοιτάζει κατάματα. Γι' αυτό και όταν του ρίξαμε νερό, δεν τρόμαξε. Γύρισε, μας κοίταξε (λέμε τώρα…) και ήπιε. Και έμεινε εκέι, ευχαριστημένο, μέχρι που φύγαμε.

Είναι από τα πιο ωφέλιμα έντομα της ελληνικής φύσης. Καθαρίζει τον κήπο από βλαβερά ζωύφια και είναι εντελώς ακίνδυνο για τον άνθρωπο. Αν το δείτε κι εσείς κάπου, μην τρομάξετε και μην το πειράξετε. Ρίξτε του λίγο νερό και αφήστε το να συνεχίσει την προσευχή του.

Γνώριζες ότι;

• Υπάρχουν 2.400 είδη στον κόσμο, εμείς στην Ελλάδα βλέπουμε κυρίως την Ευρωπαϊκή.
• Γεννάει σε κουκούλι: Φτιάχνει μια αφρώδη ωοθήκη πάνω σε κλαδιά που αντέχει όλο τον χειμώνα.
• Φημίζεται για τον κανιβαλισμό: Μερικές φορές το θηλυκό τρώει το αρσενικό μετά το ζευγάρωμα.
• Είναι φίλος του κηπουρού: Τρώει μύγες, κουνούπια και μελίγκρες - φυσικό εντομοκτόνο.

Κείμενο & φωτογραφίες: Marlykon