Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Στις πληρωμές λιανικής και  στην Καταναλωτική Πίστη

Θα προσπαθήσουμε να  περιγράψουμε σε 3-4 συνέχειες τον αγώνα και την αγωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δραπετεύσει από την εκμετάλλευση αγωγών μεταφοράς των χρημάτων της Μastercard και της Visa  (οι ‘2 ΔΕΔΔΗΕ’ της κίνησεως κεφαλαίων λιανικής) ήτοι από το μονοπώλιο (διπώλιο), που κόστισαν σε προμήθειες μόνον το 2025 18 δις € στην αγορά της ΕΕ και που λειτουργούν με καθαρά περιθώρια κερδους 46%!!! και 50%!!! αντίστοιχα. Ο αγώνας θα είναι πολυμέτωπος και θα δοθεί:

1. με το ψηφιακό Ευρώ, που θα θεσπιστεί να είναι υποχρεωτικά αποδεκτό (LEGAL TENDER)

2. με το WERO (το SEPA της λιανικής), που θα προσπαθήσει να εξοβελίσει την Μastercard και την Visa (εμείς με το IRIS – κλώνο του wero)

και κατόπιν σε β φάση

3. με την εκπόνηση απο τις κεντρικές τραπεζες υπό την ECB σχεδίου συγκέντρωσης των ορίων κινδύνων των καταναλωτών μέσω προσωπικού scorecard στο Retail Banking (εμείς με project υπο τον Τειρεσία)

Το Ψηφιακό Ευρώ

Αν και βρισκόμαστε στο 2026, το ψηφιακό ευρώ, του οποίου η ιδέα έρχεται από αρκετά χρόνια πριν, είναι ακόμα σε φάση προετοιμασίας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εκτιμά ότι η επίσημη έκδοση και η ευρεία χρήση του δεν αναμένεται πριν από το 2029.

• Μέσα στο 2026 αναμένεται να ψηφιστεί το νομοθετικό πλαίσιο.
• Από το 2027 θα ξεκινήσουν κάποιες πιλοτικές συναλλαγές σε ελεγχόμενο περιβάλλον.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναπτύσσει δύο διαφορετικές εκδοχές (εκ των οποίων η μία αφορά τους απλούς πολίτες άμεσα):

1. Retail Ψηφιακό Ευρώ (Για όλους εμάς)

Αυτό θα είναι άυλο ψηφιακό νόμισμα, μέσω app που θα έχουμε στο κινητό μας, θα τηρείται στην ΕΚΤ και θα προορίζεται αποκλειστικά για καθημερινές πληρωμές.

• Χρήση: Αγορές σε καταστήματα (retail), e-commerce, πληρωμές λογαριασμών και μεταφορές χρημάτων μεταξύ πιστοποιημένων αγνώστων (P2P  peer to peer δηλ Τράπεζα με Τράπεζα ή  πιο εξειδικευμένα και άμεσα πλέον Α2Α account to account)
• Περιορισμός στις Επενδύσεις: Εδώ είναι το "κλειδί". Το ψηφιακό ευρώ δεν προορίζεται για επένδυση ή αποταμίευση. Για να προστατευτούν οι εμπορικές τράπεζες από μαζική φυγή καταθέσεων, θα υπάρχει ανώτατο όριο κατοχής (holding limit), που θα «τηρείται» από την ECB (Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα), το οποίο συζητείται να είναι γύρω στα 3.000€. Οπότε δεν θα είναι δυνατόν ο επιμέρους αυτός λογαριασμός μας (με την εγγύηση της ECB ) να γίνει το καταφύγιο των  χρημάτων μας σε περίπτωση κρίσης (Bank Run).
• Τόκοι: Δεν θα τοκίζεται. Αν έχεις ψηφιακά ευρώ στο πορτοφόλι σου, η αξία τους θα παραμένει σταθερή, όπως και των μετρητών στην τσέπη σου.

2. Wholesale Ψηφιακό Ευρώ (Μόνο για τράπεζες)

Αυτή η εκδοχή αφορά τη "μηχανή" του συστήματος και δεν θα είναι προσβάσιμη στον απλό πολίτη.

• Χρήση: Αφορά την εκκαθάριση μεγάλων συναλλαγών μεταξύ τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
• Επενδυτικά Κεφάλαια: Σε αυτό το επίπεδο, το ψηφιακό ευρώ θα χρησιμοποιείται για τον διακανονισμό επενδυτικών τίτλων (π.χ. αγοραπωλησίες ομολόγων ή μετοχών) με τη χρήση τεχνολογίας DLT (Blockchain), κάνοντας τις κινήσεις κεφαλαίων ταχύτερες και ασφαλέστερες.

3. Εμβάσματα

• Εγχώρια & Ευρωζώνη: Το retail ψηφιακό ευρώ θα κάνει τα εμβάσματα εντός Ευρωζώνης ακαριαία και δωρεάν (σαν "ψηφιακά μετρητά").
• Διεθνή: Για εμβάσματα εκτός Ευρωζώνης, θα απαιτηθούν μελλοντικές συμφωνίες με άλλες κεντρικές τράπεζες (π.χ. για σύνδεση με το ψηφιακό δολάριο), κάτι που λέγεται ότι  είναι στα πλάνα των ΗΠΑ (αν και η αντίδραση των Mastercard και VISA θα είναι σφοδρότατη) .

Συνοπτικά

Σημαντικό: Ο περιορισμός των 3.000€ (ή όποιο όριο τελικά θεσπιστεί) σημαίνει ότι αν κάποιος σου στείλει ένα έμβασμα 5.000€, τα 3.000€ θα μείνουν στο ψηφιακό πορτοφόλι και τα υπόλοιπα 2.000€ θα "πέσουν" αυτόματα στον συνδεδεμένο τραπεζικό σου λογαριασμό (η λεγόμενη λειτουργία Reverse Waterfall).

 Περιγραφή μηχανισμού Waterfall (Καταρράκτης) και ο αντίστροφός του, Reverse Waterfall.

Επειδή θα υπάρχει ένα ανώτατο όριο στο ποσό των ψηφιακών ευρώ που μπορεί να κρατά ένας πολίτης στο πορτοφόλι του (π.χ. 3.000€), οι μηχανισμοί αυτοί λειτουργούν ως εξής:

• Reverse Waterfall (Ανάποδος Καταρράκτης): Όταν λαμβάνετε μια πληρωμή που υπερβαίνει το όριο του ψηφιακού σας πορτοφολιού, το πλεονάζον ποσό μεταφέρεται αυτόματα στον συνδεδεμένο τραπεζικό σας λογαριασμό.
• Waterfall (Καταρράκτης): Εάν θέλετε να κάνετε μια αγορά αλλά τα ψηφιακά ευρώ στο πορτοφόλι σας δεν επαρκούν, το σύστημα τραβάει αυτόματα το υπόλοιπο ποσό από τον τραπεζικό σας λογαριασμό για να ολοκληρωθεί η συναλλαγή σε πραγματικό χρόνο.

Γιατί είναι σημαντικός ο μηχανισμός

1. Ευκολία στη χρήση: Δεν χρειάζεται να "γεμίζετε" συνέχεια το ψηφιακό σας πορτοφόλι πριν από κάθε αγορά.
2. Η μεταφορά αυτή θα είναι χωρίς προμήθεια
3. Ασφάλεια τραπεζών: Τα όρια των 3.000€ και η αυτόματη μεταφορά εμποδίζουν τη μαζική φυγή καταθέσεων από τις εμπορικές τράπεζες προς την Κεντρική Τράπεζα, προστατεύοντας το τραπεζικό σύστημα από bank-run.
4. Υποχρεωτικότητα για επιχειρήσεις: Για τις επιχειρήσεις, το όριο κατοχής ψηφιακών ευρώ θα είναι πιθανότατα μηδενικό, οπότε ο μηχανισμός Reverse Waterfall θα μεταφέρει αμέσως κάθε είσπραξη στον τραπεζικό τους λογαριασμό.

Ενας τραπεζικός υπάλληλος, θα χαρακτήριζε το ψηφιακό ΕΥΡΩ σαν μια REVOLVING PREPAID CARD (ή καλύτερα Facility αφου θα ειναι άυλη)

Προσάρτημα (LEGAL TENDER)

Σημαντικό ποσοστό ευρωπαίων καταστηματαρχών ειδικά στην εστίαση επικαλούνται το κόστος περί 1.75 - 2% στις συναλλαγές με κάρτες και δεν τις αποδέχονται. Στην Γερμανία το ποσοστό αυτό στην εστίαση υπολογίζεται περί το 10%, στο δε HALLSTATT (την Σαντορίνη της Αυστρίας) το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 60%!!!.

Εξυπακούεται ότι μετά την ψήφιση των σχετικών νόμων για την υποχρεωτική αποδοχή (LEGAL TENDER) του ψηφιακου ευρώ σαν μέσο πληρωμής,  τα POS θα είναι υποχρεωτικά παντού στην ΕΕ τουλάχιστον για το Ψηφιακό ΕΥΡΩ.

Συνοψίζοντας είναι φανερό ότι για να είναι νόμιμα τα περί την έκδοση, φύλαξη και αποδοχή  υφίστανται περιορισμοί νομικοί και τεχνικοί και για τα παραπάνω δεν υπάρχει άλλη λύση από το να είναι εκδότης και custodian των λογαριασμών  η ECB,  η οποία για να μην  υπεισέλθει  σε δραστηριότητες εμπορικών τραπεζικών εργασιών δεν θα πρέπει να δίνει τόκο και το ύψος των λογαριασμών να είναι περιορισμένο.   

Επόμενο θέμα  προσεχώς :

WERO – Ευρωπαικό Σύστημα πληρωμών λιανικής

Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντόπουλος