Αθάνατοι Ποιητές - Μέρος Πρώτο

 

Οι 36 αθάνατοι ποιητές του Μεσαίωνα στην Ιαπωνία έγραψαν στίχους με την ποιητική μορφή waka. Αυτά τα ποιήματα περιλαμβάνουν 31 συλλαβές που χωρίζονται σε 5 στίχους. Το σχήμα που ακολουθείται είναι 5-7-5-7-7 συλλαβές αντιστοίχως για τον κάθε στίχο. Το είδος αυτό χρησιμοποιήθηκε κυρίως κατά την διάρκεια της περιόδου Heian.

 Η παρούσα μετάφραση στα ελληνικά είναι ελεύθερη και δεν ακολουθεί τους κανόνες waka. Τα μέλη της ομάδας των 36 αθανάτων ποιητών του Μεσαίωνα στην Ιαπωνία έζησαν κατά τις περιόδους Asuka, Nara και Heian και επελέγησαν για την ποιητική τους δεινότητα σε μια λίστα και μια ανθολογία που συνέταξε ο ποιητής και καλλιγράφος Fujiwara no Kinto (966-1041). Σας έχουμε παρουσιάσει ξεχωριστά τις 5 γυναίκες ποιήτριες αυτής της ομάδας, https://ideostrovilos.gr/logotexnia/pente-athanates-gynaikes-tis-iaponikis-poiisis ενώ εδώ ακολουθούν δείγματα ποίησης των 31 αθάνατων ανδρών ποιητών. 

Μετάφραση από τα αγγλικά: Λητώ Σεϊζάνη

 

1.Hitomaro Kakinomoto (655-710)

 

Κοντά στη θάλασσα, στο Ιβάμι

Στην ακτή, στο Τσούνο

Δεν υπάρχει παραλία

Που να βλέπουν οι άνθρωποι

Δεν υπάρχει ρηχό νερό

Που να βλέπουν οι άνθρωποι

Κι όμως

Ακόμα κι αν παραλία δεν υπάρχει

Και πάλι

Ακόμα κι αν ρηχό νερό δεν υπάρχει

Στο μέρος όπου γίνεται

Το κυνήγι της φάλαινας, στο Νικιτάζου

Στην ακτή των βράχων

Τα σκούρα φύκια

Μπλε και πράσινα, έξω βγαίνουν

Με τα φτερά του πρωινού

Ο άνεμος τα φέρνει πιο κοντά

Με της δύσης τα φτερά

Τα κύματα τα φέρνουν πιο κοντά

Και με τα κύματα

Που πάνε κι έρχονται

Τα πράσινα φύκια

Η αγαπημένη μου κάποτε

Κοντά μου είχε κουρνιάσει

Σαν τις παγωμένες στάλες της δροσιάς

Που έπεσαν κι έμειναν πίσω

Έτσι στον δρόμο αυτό

Με τις ογδόντα στροφές του

Έστρεψα το κεφάλι μυριάδες φορές

Αλλά όλο και πιο μακρινό είναι το σπίτι μου

Όλο και πιο ψηλά τα βουνά

Μέσα απ'τα οποία περνάω

Εκείνη σαν του καλοκαιριού χορτάρι

Που γέρνει προς τα κάτω

Μου θυμίζει πως θα δω την πύλη του σπιτιού της

Ω βουνά, αρχίστε να τρέμετε! 

 

///

Τα φύλλα του μπαμπού

Στο βουνό θροϊζουν παντού

Μα εγώ την καλή μου ονειρεύομαι

Γιατί μακριά της βρίσκομαι.

///

 

Στο Ιβάμι

Από τα ύψη του όρους Τσούνο

Ακόμα και μέσα απ'τα δέντρα

Τα μανίκια μου που την χαιρετούν

Πρέπει η καλή μου να κατάφερε να δει.

 

///

Σ'αυτό το φθινοπωρινό βουνό

Εσείς περιστρεφόμενα κίτρινα φύλλα

Μόνο για ένα λεπτό παρακαλώ

Την κίνησή σας σταματήστε για να δω

Το σπίτι της αγάπης μου.

 

2.Ki no Tsurayuki (872-945)

 

Δεν είχε χρώματα η καρδιά μου

Αλλά με σένα βάφτηκε

Και τώρα, το να ξεθωριάσει

Μου είναι αδύνατον κάν να το φανταστώ

 

///

 

Ένας κούκκος καλεί

Έναν άνθρωπο στο Όρος των Πεύκων

Κι έτσι ξαφνικά μέσα μου νοιώθω

Με νοσταλγία να πλημμυρίζω

 

///

 

Αυτός ο κόσμος των ανθρώπων

Είναι σκληρός, έτσι δεν είναι;

Αυτά τα λόγια των ανθρώπων

Που τα δικά τους λένε, φήμες διαδίδουν

Και πόνο προκαλούν.

 

///

Καθώς το κοιτάζω

Νοιώθω μια κάποια απόσταση

Το φεγγαρόφως

Βρίσκει τρόπο να μπει στα σπίτια

Παντού, αισθάνομαι.

///

 

Το πάθος στην καρδιά μου

Κανείς δεν το γνωρίζει.

Πόσο λυπάμαι

Που η θλίψη μου

Μόνο σε μένα είναι γνωστή.

 

///

 

Σε μέρες περασμένες

Ακόμα η καρδιά μου

Επιστρέφει

Η αγάπη μου να τις ξεχάσω

Δεν με αφήνει.

 

///

 

Της ιτιάς τα κλαδιά

Νήματα μπερδεμένα, γαλανά

Την άνοιξη ξανά και ξανά

Τα φουντωτά λουλούδια

Ξεδιπλώνονται.

 

3.Ōshikōchi no Mitsune (898-922)

 

Συννεφιασμένες σκέψεις

Αιωρούνται διαρκώς

Και το κλάμμα της χήνας

Ακούγεται να διαπερνά

Του φθινοπώρου κάθε νυχτιά.

 

///

 

Μια σύντροφο αναζητά

Το αρσενικό ελάφι, την καλεί

Μες στον αγρό σου

Ανθίζουν τα λουλούδια

Δεν το ξέρεις;

 

///

Πέφτει το χιόνι και οι άνθρωποι

Δεν βγαίνουν να περπατήσουν

Το μονοπάτι -μήπως είμαι εγώ;

Που ίχνος δεν αφήνω

Στην μελαγχολία βυθισμένος.

 

///

Μια φορά στα τρεις χιλιάδες χρόνια

Λένε ότι η ροδακινιά βγάζει καρπούς

Και φέτος, άνθισε μαζί με την άνοιξη.

Να τι μας έλαχε να ζήσουμε.

 

///

Ήρθε η άνοιξη

Με τέτοιο αίσθημα μες στην καρδιά

Χαίρομαι πράγματι

Στην ηλικία μου μια ακόμη χρονιά

Ήρθε να προστεθεί.

 

 

4.Otomo no Yakamochi (718-785)

 

Θλίψη φρουρών στα σύνορα

 

Ο μεγάλος αφέντης μου

Έδωσε τρομερή εντολή

Έτσι απ'τη γυναίκα μου χωρίστηκα

Αν και αυτό με γέμιζε με θλίψη

Και σαν άνθρωπος δυνατός

Έκανα την καρδιά μου πέτρα

-Έτσι έδειχνα στους άλλους-

Και όταν το σπίτι μου άφηνα

Πλημμυρισμένη αγάπη

Χάϊδεψε η μητέρα τα μαλλιά μου

Και σαν το φρέσκο γρασίδι

Με κράτησε η γυναίκα μου σφιχτά

"Για να υπάρχει ειρήνη

Θα προσεύχομαι

Για να γυρίσεις με ασφάλεια

Κοντά μου", είπε

Με τα μανίκια της

Τα δάκρυά της σκούπισε

Κατάπιε τους λυγμούς της

Καθώς μιλούσε.

Εγώ, σαν το κοπάδι των πουλιών

Δεν έλεγα να φύγω

Καθυστερούσα, πίσω μου κοιτούσα

Αχ πόσο μακριά έφευγα από τον τόπο μου

Πόσο ψηλά ήταν τα βουνά

Που διέσχιζα γεμάτα καλαμιές

Στη Νανίβα πηγαίνω να πάρω το πλοίο

Εκεί το βράδυ έχει παλίρροια

Και το πρωί, με κάλμα, θα στρέψουμε την πλώρη

Θα κωπηλατήσουμε

Όσο είμαι εδώ με υπομονή προσμένω

Να διαλυθεί της άνοιξης η πάχνη

Γύρω από τα νησιά

Των γερανών ακούγονται

Τα θλιμμένα κρωξίματα

Όταν θυμάμαι το μακρινό μου σπίτι

Το θηκάρι του τόξου μου

Στην πλάτη μου τρίβεται

Πόσο είμαι λυπημένος

 

5. YamabenoAkahito (700-736)

 

Απ'τον όρμο του Τάγκο

Βλέπω όταν κοιτάζω

Άσπρο πεντακάθαρο-

Στην πιο ψηλή του Φούτζι την κορφή-

Το χιόνι τό'χει στρώσει

 

///

Όταν πήγα στα λειβάδια

Τα ανοιξιάτικα

Βιολέτες να μαζέψω

Τόσο διασκέδασα

Που έμεινα έξω όλη νύχτα.

 

///

Στ'ωραίο Γιοσίνο

Μέσα στα όρη Κίζα

Στις κορυφές των δέντρων

Πόσες φωνές

Θορυβωδών πουλιών! 

 

///

Γεροδεμένοι άντρες

Για το κυνήγι ξεκινούν

Και οι κοπέλες

Τις άκρες απ'τις κόκκινές τους φούστες

Σέρνουν πάνω στην παραλία την καθαρή.

 

6.Ariwara no Narihira (825-880)

 

Χρόνια πριν είχα ακούσει

Ότι αυτός είναι ο δρόμος που όλοι μας

Θα πάρουμε στο τέλος

Αλλά δεν σκεφτόμουν πως θα ήταν

Χθες ή σήμερα.

 

///

Αν απ'τον κόσμο μας

Όλα της κερασιάς τα άνθη

Θα χάνονταν μια μέρα

Τότε η καρδιά της άνοιξης

Ίσως να έβρισκε γαλήνη.

 

///

Για το φεγγάρι και την άνοιξη

 

Δεν είναι εκείνο το φεγγάρι;

Και η Άνοιξη: είναι η παλιά η Άνοιξη

Δεν είναι;

Μόνο το σώμα μου

Είναι το ίδιο όπως πάντα...

 

7.Henjo (816-890)

 

Καθ’οδόν προς την εγκατάλειψη του κόσμου αυτού

Ένας άνδρας κάθεται να ξεκουραστεί

Κάτω απ’τα δέντρα

Αλλά σκιά δεν βρίσκει

Γιατί έχουν πέσει όλα τα φύλλα του φθινοπώρου

 

8.Sosei (844-910)

 

Και μόνο επειδή είπε

«Έρχομαι σ’ένα λεπτό»

Εγώ την περίμενα

Μέχρι το φεγγάρι της αυγής

Να εμφανιστεί στο τέλος ενός μακρινού μήνα

 

///

Κοιτώντας μακριά, βλέπω ιτιές και άνθη κερασιάς

ν’αναμιγνύονται

κάνοντας την πρωτεύουσα να δείχνει

σαν ύφασμα ανάγλυφο της άνοιξης

 

9. Ki no Tomonori (850-904)

 

Το φως που γεμίζει τον αέρα

Είναι τόσο γλυκό αυτή την ανοιξιάτικη ημέρα

Μόνο τα άνθη της κερασιάς

Βιάζονται να πέσουν –

Γιατί το κάνουν αυτό;

 

///

Όταν νυχτώνει

Φέρνει ο άνεμος του ποταμού Σα-ό

Τις κραυγές του υδροβάτη

Φυσάει αέρας φθινοπωρινός

 

10. SarumarunoDayū (δεν είναι γνωστές οι χρονολογίες)

 

Φθινόπωρο στα πιο λυπητερά του

Θροϊζει ανάμεσα στα φύλλα

Εγώ περιδιαβάζω μόνος μου

Βαθιά μες στα βουνά

Κι ακούω ένα μοναχικό ελάφι να καλεί το θηλυκό του.

 

11. FujiwaranoKanesuke (877-933)

 

Ω ποταμέ Ιζούμι με τα κύματά σου

Που γεμίζουν την πεδιάδα της Μίκα

Γιατί το κορίτσι που μόλις είδα

Και σύντομα θα ξαναδώ

Να βασανίζει το ερωτοχτυπημένο μου μυαλό;

 

12.Fujiwara no Atasada (910-966)

 

Αν δεν είχαμε γνωριστεί

Δεν θα μετάνοιωνα τόσο πικρά

Για την δική σου ύπαρξη

Μα και για την δική μου

 

 

 

13. Fujiwara no Atsutada (906-943)

 

Όταν συγκρίνω

Της καρδιάς μου τα αισθήματα

Μετά την γνωριμία μας

Συνειδητοποιώ ότι πιο πριν

Δεν είχα αγαπήσει ποτέ πραγματικά

 

14. FujiwaranoTakamitsu (939-994)

 

Στον κόσμο κάτω

Όπου φαντάζει σκληρή δουλειά

Το να ζούμε απλώς τη ζωή μας

Πόσο ζηλεύουμε το κρύο φεγγάρι

Που κατοικεί στον καθαρό ουρανό!

 

15.Minamoto no Kintada (889-948)

 

Δεν μπορούσα να συνεχίσω

Είχα περάσει όλη τη μέρα στα βουνά

Ελπίζοντας χωρίς πραγματικά να ελπίζω

Ότι θα άκουγα ακόμα μια φορά

Του κούκκου το κελάηδισμα