Διάσημοι αναγεννησιακοί ζωγράφοι που κληροδότησαν το ταλέντο τους στους γιούς τους
Πολλά και διάφορα μπορούν να αφήσουν οι άνθρωποι στα παιδιά τους, εκτός από την περιουσία τους. Μπορεί να τους κληρονομήσουν τα προτερήματα και τα ελαττώματά τους, τις συνήθειές τους, τις ασθένειές τους, αλλά και το ταλέντο ή την φήμη τους. Ταλέντο και διάσημο όνομα, λοιπόν, αυτά ήταν τα δώρα από τους πατέρες προς τους γιούς στην περίπτωση μερικών Αναγεννησιακών ζωγράφων της Ιταλίας αλλά και των ονομαστών Λούκας Κράναχ στην Γερμανία (Πρεσβύτερου προς Νεώτερο) καθώς και των Τιέπολο (πατρός προς υιόν) που υπήρξαν μεταγενέστεροι, εποχής ροκοκό. Οι ημερομηνίες γεννήσεως και θανάτου των καλλιτεχνών αυτών δίνονται σε μερικές περιπτώσεις κατά προσέγγισιν καθώς τα ακριβή στοιχεία δεν είναι γνωστά.
Ο Λούκας Κράναχ ο Πρεσβύτερος (1472-1553) ανήκει μαζί με τον Άλμπρεχτ Ντύρερ και τους Χολμπάϊν (πατέρα και υιό επίσης!) στους πιο διάσημους εκπροσώπους της γερμανικής ζωγραφικής του 16ου αιώνα.
Ο Λούκας Κράναχ πατήρ διδάχθηκε την τέχνη της ζωγραφικής από τον δικό του πατέρα και κέρδισε την εμπιστοσύνη του Δούκα Φρειδερίκου Γ’, του λεγόμενου Σοφού, Ελέκτορα της Σαξονίας, που τον πήρε στην αυλή του με μισθό το 1504. Με την σύζυγό του Barbara, ο Cranach απέκτησε δυο γιούς και τρεις κόρες. Οι γιοί έγιναν και οι δύο ζωγράφοι αλλά για τον μεγαλύτερο τον Χανς ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά ενώ για τον νεώτερο, τον συνονόματο του πατέρα, θα μιλήσουμε παρακάτω. Ο πατήρ, πάντως, έγινε πολύ διάσημος στην εποχή του καθώς οι ευγενείς της περιοχής όπου εργαζόταν, ήταν ισχυροί υποστηρικτές της μεταρρύθμισης του Λούθηρου, του οποίου τις ιδέες ασπάστηκε και ο ζωγράφος. Φιλοτέχνησε αναρίθμητα πορτραίτα του ιεροκήρυκα ενώ δημιούργησε και ξυλογραφίες για τη μετάφραση της Βίβλου από τον Λούθηρο στα γερμανικά. Είχε προσωπική γνωριμία με τον Λούθηρο και βάφτισε το πρώτο του παιδί ενώ έφτιαξε το πορτραίτο της γυναίκας του Λούθηρου καθώς και τις προσωπογραφίες των γονέων του. Υπήρξε κυρίως διάσημος για τα πορτραίτα του αλλά ασχολήθηκε και με θρησκευτικά και μυθολογικά θέματα ενώ δεν δίστασε να εκφραστεί επίσης με έργα προπαγάνδας κατά του Πάπα και των Καθολικών.
Ο Λούκας Κράναχ ο νεώτερος (1515-1586) γεννήθηκε στην πόλη Wittenberg της Γερμανίας και μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του έμαθε την τέχνη της ζωγραφικής στο εργαστήριο του πατέρα του. Αν και ο ίδιος δεν υπήρξε ποτέ ζωγράφος της αυλής, εργάστηκε για κάποιους πρίγκιπες και άλλους ευγενείς και τα έργα του κόσμησαν εκκλησίες, σχολεία, παλάτια και σπίτια. Συνδυάζοντας το καλλιτεχνικό ταλέντο του με το επιχειρηματικό δαιμόνιο και με μια κλίση προς την πολιτική, ο Κράναχ υιός ασχολήθηκε με όλα τα παραπάνω. Η τέχνη του είναι αντιπροσωπευτική της όψιμης Αναγέννησης ενώ οι πολυάριθμες ξυλογραφίες του του προσέδωσαν τον τίτλο του ζωγράφου της Μεταρρύθμισης.
Προχωρώντας στον 18ο αιώνα και επιστρέφοντας στην Ιταλία, βρίσκουμε τον Giambattista Tiepolo (1696-1770) και τον γιο του Giandomenico (1727-1804).
Ο Giambattista Tiepolo από την Βενετία, εισήλθε σε ηλικία 14 ετών στο εργαστήριο του Gregorio Lazzarini ενώ σύντομα άρχισε να μελετά τους συγχρόνους του αλλά και παλιότερους σπουδαίους καλλιτέχνες όπως τον Τιντορέττο, τον Βερονέζε και τον Μπασσάνο. Ξεκίνησε να εργάζεται σε εκκλησίες της Βενετίας αλλά και στο παλάτι του Δόγη ενώ αργότερα παντρεύτηκε την αδελφή του διάσημου Βενετσιάνου ζωγράφου Γκουάρντι με την οποία απέκτησε πολλά παιδιά. Σύντομα άρχισε να εργάζεται και σε άλλες πόλεις του βορρά της Ιταλίας φτιάχνοντας κυρίως θρησκευτικά θέματα. Η φήμη του αρχίζει να εξαπλώνεται και πέρα από τα σύνορα, στη Σουηδία και στην Σαξωνία όπου ο βασιλιάς Αύγουστος Γ’ του παραγγέλνει έργα για την αυλή της Δρέσδης. Η επιτυχία τον στρέφει και σε μυθολογικά και ιστορικά θέματα οπότε φιλοτεχνεί αλληγορικά έργα σε παλάτια και σπίτια ευγενών –ζωγραφίζει ταβάνια και τοιχογραφίες. Στο παλάτι του Würzburg, στις βίλλες του Βένετο, ο ζωγράφος βρίσκεται παντού. Συνεργάζεται με τον γιο του Giandomenico και με έναν άλλο γιο του, τον Lorenzo, προκειμένου να φέρει εις πέρας όλα τα έργα που του αναθέτουν. Το 1761 ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ της Ισπανίας τον καλεί στη Μαδρίτη προκειμένου να φιλοτεχνήσει ένα ταβάνι με θέμα την Αποθέωση της Ισπανίας στο νέο βασιλικό παλάτι. Ο Tiepolo δέχτηκε με βαρειά καρδιά καθώς τον ανησυχούσε το μακρύ ταξίδι και το δύσκολο καθήκον. Πήρε μαζί και πάλι τους δυο γιούς του. Ο Tiepolo δεν είχε καλή συνεργασία με το παλάτι της Ισπανίας και κατάλαβε ότι η παραμονή του εκεί του στερούσε άλλα έργα που θα μπορούσε να είχε αναλάβει. Ένοιωθε ότι το άστρο του άρχιζε να δύει, ότι τα υπέροχα ροκοκό έργα του δεν είχαν πλέον ζήτηση. Όντως η Μαδρίτη θα απέβαινε μοιραία αφού εκεί άφησε την τελευταία του πνοή.
Ο Giandomenico Tiepolo ήταν ο κύριος βοηθός του πατέρα του μαζί με τον μικρότερο αδελφό του Lorenzo. Το προσωπικό στυλ του Giandomenico εξελίχθηκε μετά τον θάνατο του πατέρα του. Τα θέματά του είναι επηρεασμένα από την Κομέντια ντελλ’Άρτε και από τους πιο γνωστούς ζωγράφους της Βενετίας, Guardi και Longhi. Στην τεχνοτροπία του, στα χρώματα, στις μορφές, διακρίνουμε κάτι που μοιάζει μοντέρνο και πιο γραμμικό, δείχνει πράγματι να έχει ξεπεράσει τις αιθέριες, ουράνιες αλληγορίες ή τις θριαμβευτικές σκηνές του πατέρα του και να ακολουθεί έναν δικό του δρόμο.
Κείμενο: Λητώ Σεϊζάνη