Παράλληλες ζωές των τραγουδιών

Παράλληλες ζωές των τραγουδιών

Για τις παράλληλες ζωές κάποιων τραγουδιών θα μιλήσουμε σ'αυτό το άρθρο. Τραγούδια που τ’ αγαπήσαμε, τη μια φορά εκτελεσμένα από Έλληνες ερμηνευτές αλλά και από ξένους το ίδιο….

♠ Πρωτότυπος τίτλος: "Αko Ιma Βoga" - Μουσική: Goran Bregovic 
Είναι ένα από τα κλασικά κομμάτια του ροκ συγκροτήματος Bijelo Dugme, που δημιουργήθηκε από τον Βregovic την δεκαετία του '70 στην πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβία. Ο σερβοβόσνιος σύνθετης, με την έντονη παράλληλη παρουσία σε πολλές χώρες, δημιουργεί ένα εξαιρετικό ροκ συγκρότημα θρύλο, το οποίο αγαπήθηκε αφάνταστα στη χώρα του. Το τραγούδι συμπεριλαμβάνεται για πρώτη φορά στο δίσκο "Ciribiribela" του 1988. Στους σέρβικους στίχους το τραγούδι είναι ένα κομμάτι "κατάρας". Ο κύριος στίχος του ρεφρέν λέει, "ako ima Boga u paklu gorit ces", δηλαδή "αν υπάρχει θεός στην κόλαση θα καείς".

Ελληνικός τίτλος: "Θεός Αν Είναι" 
Στην Ελλάδα οι στίχοι γραφτήκαν από την Λίνα Νικολακοπούλου το 1990 σε συνεργασία της με τον συνθέτη και τραγουδήθηκε από την Α. Πρωτοψάλτη εξαιρετικά δίνοντας στο τραγούδι μια νέα διάσταση. Ακολούθησαν ερμηνείες της Αλεξίου, του Νταλάρα κ.λ.π.

♦ Επί πέντε δεκαετίες η μουσική του και η ιδιότυπη, βαριά, χαρακτηριστική προφορά του κυριάρχησε στην καρδιά των Αμερικανών αλλά και όλου του δυτικού κόσμου. Πρόκειται για τον Robert Allen Zimmerman ή Βob Dylan όπως έγινε γνωστός και διάσημος. Το Dylan είναι δανεισμένο από τον Ουαλλό ποιητή Dylan Thomas. Παιδί Εβραίων, με καταγωγή από την Οδησσό της Ρώσικης αυτοκρατορίας, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μινεσότα, από 'κει και η χαρακτηριστική προφορά του. Ο Ντίλαν είναι η νέα φωνή της Αμερικής, είναι η διαμαρτυρία, η άρνηση, η αμφισβήτηση, η επανάσταση. 

"Wicked Messenger" λέγεται το τραγούδι και περιέχεται στο άλμπουμ "John Wesley Harding". 

Μουσική και Στίχοι: Bob Dylan με ρίζες στην Αγία Γραφή - Πρώτη εκτέλεση: Bob Dylan (1967)

Παράλληλα είναι και τα χαρακτηριστικά  του  συνομήλικού του Διονύση Σαββόπουλου. Σε μικρή ηλικία εγκαταλείπει την πατρίδα του Θεσσαλονίκη και δημιουργεί απαλλαγμένος από τα μικροαστικά κλισέ πρωτάκουστες εξαιρετικές συνθέσεις επαναστατικές όσο και αναγκαίες για την εποχή. Έδωσε χρώμα στην νεοελληνική μουσική σεβόμενος πάντα τις καταβολές και τις ρίζες της. 
Αποκύημα της επίδρασης του Ντίλαν στον Σαββόπουλο είναι και ο "Άγγελος, εξάγγελος". Ο Σαββόπουλος  τον ηχογραφεί το 1972 στο δίσκο "Βρώμικο ψωμί", όπου αποδίδει ελεύθερα τους στίχους. Ο συμβολισμός και η πολιτική αναφορά των ελληνικών στίχων, αν και καλυμμένοι, είναι σαφείς.
 
 
♣ Την δεκαετία του '50 καθώς και μέχρι το 1968 υπήρχε στην Ελλάδα ένα κύμα επιρροής από την ινδική μουσική. Πολλοί συνθέτες είτε αντέγραφαν αυτούσια τραγούδια είτε μελωδίες είτε πάλι συνέθεταν οι ίδιοι "ινδικά" τραγούδια. Οι στίχοι βέβαια ήταν ελληνικοί με κύριο θέμα τον έρωτα.  
Έδώ έχουμε την μεγαλειώδη εκτέλεση του Στέλιου το1959 από δισκάκι 45άρι.Tίτλος: "Αυτή η νύχτα μένει"  - Μουσική: Shanker Jaykishen
Διασκευή: Στέλιος Καζαντζίδης - Στίχοι Ελληνικοί: Στέλιος Καζαντζίδης
 
 
Το τραγούδι είναι αμιγώς ινδικό, ακούστηκε για πρώτη φορά στην ταινία "Aurat" το 1953 από την τραγουδίστρια θρύλο της Ινδίας Lata Mangeshkar. Στην ταινία εμφανίζεται η πρωταγωνίστρια Bina Rei με ντουμπλαρισμένη την φωνή της Lata. Η ιστορία της ταινίας είναι περίπου ο θρύλος Σαμψών και Δαλιδά.
 
Τίτλος Ινδικός: "Ulfat ka saaz"
Μουσική: Shanker Jaykishen
Στίχοι Ινδικοί: Hasrat Jaipuri's
Πρώτη εκτέλεση: Lata Mangeshkar
 
 
♥  Lubenica (Καρπούζι) - παραδοσιακό τσιγγάνικο σε διασκευή: Goran Bregovic
 
Πολυτιμότατες εδώ οι πληροφορίες του Σπύρου Γκάλτσα:
 
Εδώ έχουμε έναν Ρομ, τον διάσημο στα Βαλκάνια Dzej Ramadanovski, γεννημένο στο Βελιγράδι. Πρόκειται για έναν κοντούλη μελαχρινό, φαλακρό τύπο, με χαρακτηριστική φωνή, σπουδαία καριέρα πρώτα στις μπαλάντες και μετά στα τσιγγάνικα τραγούδια, που είχε τρομερή απήχηση στο κόσμο.
 
Ακριβώς την περίοδο των «ειρηνευτικών» βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ, ο Dzej δίνει διέξοδο στην κρίση, αψηφώντας τους βαρβάρους, βγαίνει στη λαϊκή αγορά, ανεβαίνει στους πάγκους και τραγουδάει τον έρωτα, δίνοντας κουράγιο στους συμπατριώτες του. Ο τραγουδιστής είναι ο βασικός εκπρόσωπος του νεογεννημένου τούρμπο φολκ, άκουσμα χαμηλού επιπέδου αλλά διέξοδος στην κρίση, λόγω ακριβώς αυτής της ελαφρότητας του. Ωστόσο, το τραγούδι που ακούγεται δεν είναι δικό του. Είναι παρμένο από έναν άλλο τσιγγάνο τραγουδιστή θρύλο, τον Saban Bajramovic. 
Όταν ρώτησαν τον Dzej γιατί το τραγούδι το λένε Καρπούζι, είπε ,ότι αυτός που το ονομάτισε θα ήταν μεθυσμένος!
 
 
Άλμπουμ του 1999 « Θεσσαλονίκη- Γιάννενα με δυο παπούτσια πάνινα ». Οι ελληνικοί στίχοι είναι του Μιχάλη Γκανά που επιχειρούν την προσέγγιση της απόδοσης. Με τη διασκευή του Bregovic και την ερμηνεία του Νταλάρα, το τραγούδι ανάγεται σε άλλο επίπεδο, φεύγει από τους πάγκους της λαϊκής αγοράς, δίνοντας του μια υπέροχη νέα, ποιοτική διάσταση. 

Tίτλος ελληνικός: "Μαρτύρα τα" 
 
 
♦ "Ο Μέτοικος"  -  Σύνθεση: Ζωρζ Μουστακί - Απόδοση: Δημήτρης Χριστοδούλου
Το τραγούδι αφού έγινε γνωστό στην Γαλλία και Ισπανία μεταφέρθηκε με πολύ μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα τραγουδισμένο από τον νεαρό Νταλάρα εκτοξεύοντας την δημοτικότητα του. Περιέχεται στον δίσκο "Μέτοικος" του 1971. Επίσης τραγουδήθηκε από τον Αντώνη Καλογιάννη και την Μελίνα Μερκούρη. 
 

Ο ποιητής και πεζογράφος Δημήτρης Χριστοδούλου ήταν αυτοεξόριστος την περίοδο της δικτατορίας στο Παρίσι. Εκεί λοιπόν δημιουργεί πλειάδα ποιημάτων και τα πεζογραφήματα "Αιχμές" και "Μετοικεσία". Έργα του μεταφράστηκαν στα αγγλικά, γαλλικά, ολλανδικά και σουηδικά. Στίχους του μελοποίησαν συνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Νίκος Μαμαγκάκης, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Μάνος Λοΐζος, ο Χρήστος Λεοντής και ο Νότης Μαυρουδής.

Αυτή την περίοδο – 1969 - ο ελληνικής καταγωγής συνθέτης και τραγουδιστής Georges Moustaki μελοποιεί τον "Μέτοικο" στη γαλλική γλώσσα, που γίνεται επιτυχία με σαφή παραπομπή στον Έλληνα μέτοικο. Ο Moustaki, γεννημένος στην Αλεξάνδρεια από ελληνο-εβραϊκή οικογένεια, συνθέτει κυρίως ρομαντικές μπαλάντες. Συνθέσεις του τραγούδησαν η Edith Piaf, η Dalida, η Brigitte Fontaine κ.α.
 
 
Κείμενο: Μάρη Ι. Τσαμακίδου - Παπαποστόλου

Πρώτη δημοσίευση: http://mare1952.blogspot.com/


 

 
 


 

Εκτύπωση   Email