Στη σημερινή εποχή όπου πολλοί άνθρωποι προσπαθούν μέσω των υλικών απολαύσεων και αγαθών ή μέσω του σεξ να καλύψουν το κενό μέσα τους, βιβλία σαν του δανού φιλόσοφου Κίρκεγκωρ αξίζει να έρχονται στο προσκήνιο και να μελετάμε εμείς οι αναγνώστες τις ανάγλυφες αλήθειες τους.

Ο Κίρκεγκωρ με εμβάθυνση στη Χριστιανική Θεολογία αλλά και την κυρίαρχη αντίληψη του Υπαρξισμού, δημιουργεί σε αυτό το έργο του μία μυθοπλασία με κυρίαρχο συναίσθημα την ειρωνεία προς τον Έρωτα και τη διαρκή αναζήτηση της σαρκικής και μόνο ικανοποίησης. 

Ανέκαθεν έτρεφα μεγάλη εκτίμηση στον Δανό φιλόσοφο Σαίρεν Κίρκεγκωρ (Søren Aabye Kierkegaard), ο οποίος θεωρείται επίσημα ως ο πρώτος Υπαρξιστής φιλόσοφος. Ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν είχε χαρακτηρίσει τον ίδιο ως έναν από «τους σπουδαιότερους φιλοσόφους του 19ου αιώνα» με την επιρροή του να διαφαίνεται και σε μεταγενέστερες μορφές του πνεύματος. 

Ο Κίρκεγκωρ (1813-1855) προσέγγισε με ευαισθησία και οξυδέρκεια σημαντικά θρησκευτικά θέματα, απόρροια της θρησκευτικής του φύσης αλλά και του τρόπου με τον οποίο ο ίδιος μεγάλωσε στα παιδικά του χρόνια.

 Έβδομο παιδί του Μίκαελ Πέντερσεν Κίρκεγκωρ (Michael Pedersen Kierkegaard), ενός βαθιά θρησκευόμενου ανθρώπου και συνταξιούχου έμπορου ειδών ιματισμού, ο οποίος καλλιέργησε στα παιδιά του το φόβο ότι θα πεθάνουν πριν από τα 33 τους χρόνια, την ηλικία στην οποία σταυρώθηκε ο Ιησούς Χριστός, ως τιμωρία για τις δικές του αμαρτίες.

Ο φόβος του τελικά δεν ευοδώθηκε, καθώς δύο από τα παιδιά του επέζησαν μετά από τα 33 τους χρόνια, αλλά η εμφύσηση του φόβου αυτού στο παιδί και αργότερα έφηβο Κίρκεγκωρ, τον έσπρωξαν στη θρησκευτική αναζήτηση, την εμβάθυνση στον υπαρξιακό φόβο. Σε όλη του τη ζωή ο Κίρκεγκωρ διερεύνησε θρησκευτικά θέματα, ενώ τα τελευταία χρόνια της ζωής του δε δίσταζε να αντιπαρατεθεί και δημόσια με την επίσημη Εκκλησία επειδή θεωρούσε ανούσιες και τυπολατρικές πολλές από τις πρακτικές της.

 Το άγαλμα του Σαίρεν Κίρκεγκωρ στην Κοπεγχάγη

Το Ημερολόγιο Ενός Διαφθορέα ανήκει στο δικό μου αγαπημένο βιβλίο του συγκεκριμένου στοχαστή, ένα βιβλίο-εξομολόγηση που πραγματεύεται το βίωμα του Έρωτα από την πλευρά ενός ανθρώπου ο οποίος χαρακτηριζόταν επιδερμικός παίκτης, μέχρι τη στιγμή που αποφασίζει να αφοσιωθεί στο συναίσθημα αυτό ολοκληρωτικά.

Πρωταγωνιστής στο έργο είναι ο έξυπνος, με δόλο και στρατηγική στον Έρωτα, Ιωάννης. Οι άλλες γυναίκες δεν είναι Υπάρξεις, αλλά αντικείμενα που σκοπό έχουν να τονώσουν το Εγώ του και να καλύψουν –έστω και επιδερμικά-το κενό της ύπαρξής του. Και ενώ ο Ιωάννης είναι ένας Δον Ζουάν, ζει σε μία πνευματική αναστάτωση διαρκώς, διότι δεν έχει αντιληφθεί τον πραγματικό του ρόλο και τη συνέπεια των πράξεών του.

Ο Κίρκεγκωρ περιγράφει εξαιρετικά δυνατά τον αγώνα του κυρίαρχου ήρωα για απεγκλωβισμό από τα εσωτερικά του δεσμά με απώτερο σκοπό την ένωση με τον πραγματικό εαυτό του.

Θεωρώ το Ημερολόγιο Ενός Διαφθορέα ένα από τα σπουδαιότερα βιβλία του μεγάλου Δανού φιλοσόφου, μία ευαίσθητη και ταυτόχρονα δυναμική προσωπική εξομολόγηση ενός ατόμου η οποία προβάλλει τις κυρίαρχες αισθητικές και ηθικές πεποιθήσεις του ίδιου του φιλοσόφου. Αξίζει να το διαβάσει ο κάθε αναγνώστης που ενδιαφέρεται για Φιλοσοφία και που ασχολείται ιδιαίτερα με το φιλοσοφικό κίνημα του Υπαρξισμού.

Κείμενο: Μαρία Σκαμπαρδώνη

(Αναδημοσίευση)