Σταύρος Σταμπόγλης: "Ατελές κολλάζ"

Σταύρος Σταμπόγλης: "Ατελές κολλάζ"

Μια φιλοσοφική αποτίμηση της τελευταίας ποιητικής συλλογής του Σταύρου Σταμπόγλη από τον Σίμο Ανδρονίδη.

 Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο ‘Ατελές κολλάζ,’ κυκλοφόρησε  το 2020, και περιλαμβάνει μία σειρά ποιημάτων γύρω από τα οποία πλέκεται ένας νοηματικός άξονας που ενέχει διάφορες θεματικές, όπως είναι η ιστορία και η μνήμη, ακόμη και οι μνήμες της καθημερινής ζωής, με τον ποιητικό λόγο να προσιδιάζει επίσης και προς την κατεύθυνση της διαχείρισης των συμβόλων. [1]

Σε αυτό το πλαίσιο, η από τον ποιητή διαχείριση συμβόλων (και συμβολισμών), φέρει τα χαρακτηριστικά της εισχώρησης στην ιστορία, του κρατήματος και όχι του ανεμίσματος σημαιών και ιδεολογιών του 20ου αιώνα, της συν-διαλλαγής με ιστορικά πρόσωπα που μένουν να θυμίζουν κάτι από το παρελθόν, δίχως όμως και να φθάνουν στο παρόν ως καρικατούρα. Είναι το ποίημα που τιτλοφορείται  "Επαλήθευση 1917-2017" που επιχειρεί ένα άλμα εντός της ιστορίας του προηγούμενου αιώνα, κάτι που συμβαίνει όμως όχι με τους όρους μίας ακατάσχετης φλυαρίας ή αντίστοιχα, μίας θριαμβολογίας.

Το άλμα που είναι πραγματικό διαθέτει ιστορικό, πολιτικό και μνημονικό βάθος, προσφέροντας την ευκαιρία στον ποιητή να προβεί σε μία νέα εκτίμηση έχοντας την απαραίτητη ψυχραιμία που προσφέρει η απόσταση του χρόνου. Και θεωρούμε πως επίσης έναυσμα για αυτό το ιστορικό άλμα, δίνει και η τρέχουσα ιστορική συνθήκη, στην οποία και θα εντάξουμε  την πανδημική κρίση, την εξέλιξη και τις προεκτάσεις της.

 Παραθέτουμε ένα μικρό και παράλληλα, χαρακτηριστικό δείγμα του ποιητικού λόγου του Σταύρου Σταμπόγλη :

«Προσοχή, επί σκηνής δεν έχουμε χρόνο να σκεφθούμε όσο κρατά ο ρόλος, η πλατεία δεν έχει μέτρο να κρίνει το παρόν όσο κρατά ο θρίαμβος. Κι ύστερα η σαφήνεια του απόλυτου, ή το απόλυτο της ασάφειας, αναπαράγουν συνθήκες τρόμου. Αλλά να και κάτι καλό: δεν κατανοώ πλέον τη βεβαιότητα εκτός κι αν διαθέτει διάρκεια αιφνιδιασμού. Μέχρι τώρα μόνο οι απώλειες μπορούν να υπολογίσουν με ακρίβεια το κόστος της γονιμότητας».[2]

Η αμφισημία νοηματοδοτείται στο ποίημα δραστικά, με ένα χαρακτηριστικό στοιχείο να είναι το ό,τι ο ποιητής προσεγγίζει παιγνιωδώς την γλώσσα, αφήνοντας επιλεκτικά στην ίδια, το στοιχείο της επιλογής και του αιφνιδιασμού. Εκεί όπου η βεβαιότητα κατακερματίζεται σε πολλά σημεία: Ποιο θρυμματισμένο σημείο της μπορεί να επιλέξει ο πιθανός αναγνώστης;

Ο Σταύρος Σταμπόγλης δεν σπεύδει να παρασύρει σε έναν έντονο ρυθμό τον αναγνώστη, με αυτό που μένει από το ποίημα να είναι η ουσία του. Μάλιστα, αρκετά ποιήματα συνοδεύονται από συγκεκριμένα μουσικά ακούσματα, προσφέροντας μία ποικιλία επιλογών. Έτσι, αυτά τα ποιήματα μπορούν να διαβαστούν συνοδεία μουσικής, στο σημείο που ο αναγνώστης μπορεί να καταθέσει και τις δικές του μουσικές επιλογές, διαβάζοντας τα στο γραφείο, την ημέρα και την νύχτα, με ανοιχτή διάθεση και ακόμη, με ένα ποτήρι κρασί. Τα ποιήματα της συλλογής συνθέτουν  ένα ‘ατελές κολλάζ,’ που είναι έμφορτο από αντιθέσεις, από γόνιμες αντιθέσεις.

 

[1] Ο πρώην πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Σοσιαλιστής Φρανσουά Μιτεράν, ήταν αυτός που έκανε λόγο για την πολιτική ως διαχείριση των συμβόλων. Από τον ορισμό του αυτό, χρησιμοποιούμε μόνο το δεύτερο σκέλος.

[2] Βλέπε σχετικά, Σταμπόγλης Σταύρος, ‘Βυθός εμπιστοσύνης,’ Ποιητική συλλογή, ‘Ατελές κολλάζ,’ Εκδόσεις Κουκκίδα, Αθήνα, 2020, σελ. 32.

Κείμενο : Σίμος Ανδρονίδης

 


Εκτύπωση   Email